جراحی انسداد روده چیست؟ کاربرد، آمادگی و عوارض

• چسبندگی روده: ایجاد بافت اضافه پس از جراحی‌های شکم یا لگن از شایع‌ترین علت انسداد روده‌ی باریک است.
• فتق: بیرون‌زدگی بخشی از روده از نقطه ضعف دیواره‌ی شکم که دومین علت شایع انسداد روده‌ی باریک است.
• تومور: شایع‌ترین علت انسداد روده‌ی بزرگ. سرطان روده بزرگ، عامل حدود 40% این انسدادهاست.
• علل دیگر: پیچ‌خوردگی روده، فرورفتن بخشی از روده در بخش دیگر، بیشتر در کودکان. بیماری‌های التهابی مانند بیماری کرون، دیورتیکولیت و جسم خارجی.

• انسداد کامل: وقتی هیچ گاز یا مدفوعی دفع نمی‌شود؛ این حالت معمولا به جراحی فوری نیاز دارد.
• نشانه‌های مرگ بافت یا اختلال خون‌رسانی: وقتی خون کافی به بخشی از روده نمی‌رسد.
• سوراخ‌شدن روده یا عفونت داخل شکم
• بی‌نتیجه بودن درمان حمایتی: وقتی با لوله‌ی معده و سرم، علائم بهتر نمی‌شود.
• انسداد ناشی از تومور یا فتق: زیرا عامل انسداد خودبه‌خود برطرف نمی‌شود.

کدام افراد به جراحی نیازی ندارند؟

• سرم وریدی: برای جبران کم‌آبی بدن و اصلاح الکترولیت‌ها
• لوله‌ی بینی معده‌ای: لوله‌ای که از بینی وارد معده می‌شود و هوا و مایع جمع‌شده را بیرون می‌کشد تا فشار و تورم شکم کم شود.
• استراحت روده: نخوردن و نیاشامیدن برای مدتی مشخص
• داروهای کمکی: داروهای ضدتهوع و مسکن برای کنترل علائم
• استنت: در برخی انسدادها، پزشک با آندوسکوپ یک لوله‌ی فلزی خودبازشونده در محل تنگی می‌گذارد تا مسیر باز بماند؛ گاهی به‌عنوان راه‌حل موقت تا زمان جراحی.

• آزاد کردن چسبندگی: بریدن نوارهای بافت جوشگاهی که روده را فشرده یا تا کرده‌اند.
• ترمیم فتق یا بازکردن پیچ‌خوردگی: برگرداندن روده به جای طبیعی خود
• برداشتن تومور: وقتی توده عامل انسداد است.
• برداشتن بخشی از روده: اگر بافت روده آسیب جبران‌ناپذیر دیده باشد، آن بخش برداشته می‌شود و دو سر سالم با بخیه یا منگنه به هم وصل می‌شوند.
• استومی (کولوستومی یا ایلئوستومی): اگر اتصال دوباره‌ی دو سر روده ممکن نباشد، سر روده از راه سوراخی روی دیواره‌ی شکم بیرون آورده می‌شود تا مدفوع از آنجا دفع شود.

• فهرست داروها: همه‌ی داروها و مکمل‌های خود را به جراح بگویید. داروهای رقیق‌کننده‌ی خون و مسکن‌های ضدالتهاب ممکن است از یک هفته قبل قطع شوند، اما فقط با دستور پزشک.
• سیگار: سیگار ترمیم زخم را کند می‌کند و خطر لخته‌ی خون را بالا می‌برد؛ ترک یا کم کردن آن توصیه می‌شود.
• پاکسازی روده: ممکن است رژیم مایعات برای چند روز و داروی ملین تجویز شود.
• ناشتایی: زمان قطع خوردن و آشامیدن را دقیقا طبق دستور رعایت کنید

عوارض احتمالی جراحی انسداد روده:

• عوارض عمومی جراحی و بیهوشی: واکنش به داروها، مشکلات تنفسی، خونریزی، لخته‌ی خون و عفونت
• نشت از محل اتصال روده: بازشدن محلی که دو سر روده به هم دوخته شده‌اند.
• آسیب به اندام‌های مجاور
• از کار افتادن موقت حرکت روده: روده پس از عمل مدتی تنبل می‌شود و به تدریج به کار برمی‌گردد.
• چسبندگی و انسداد دوباره: خود جراحی هم بافت جوشگاهی ایجاد می‌کند که می‌تواند در آینده باعث انسداد شود.
• مشکلات استومی: در بیمارانی که استومی دارند.
• سندرم روده‌ی کوتاه: اگر بخش بزرگی از روده‌ی باریک برداشته شود، جذب مواد مغذی و ویتامین‌ها مختل می‌شود.

• فعالیت‌های فیزیکی: جراح ممکن است ورزش و فعالیت سنگین را حداقل تا ۴ تا ۶ هفته محدود کند.حتما از پزشک بپرسید چه فعالیت‌هایی برای شما بی‌خطر است.
• پیگیری اجابت مزاج: دفع گاز و مدفوع نشانه‌ی کار کردن روده است؛ کم شدن یا قطع آن را جدی بگیرید.
• از راه رفتن زودهنگام پس از عمل پرهیز کنید.
• سیگار: سیگار کشیدن باعث کند شدن فرآیند ترمیم می‌شود.
• مراقبت از استومی: اگر استومی دارید، آموزش مراقبت از آن را پیش از ترخیص از تیم درمان بگیرید.

بعد از عمل انسداد روده چه بخوریم؟

• وعده‌های کوچک و پرتعداد: به جای سه وعده بزرگ، چند وعده‌ی کوچک در طول روز بخورید.
• افزودن تدریجی غذاها: غذاهای جدید را آرام‌آرام و یکی یکی به برنامه برگردانید.
• مایعات: در طول روز مایعات صاف را جرعه جرعه بنوشید.
• پرهیز موقت: از غذاهایی که برای شما نفخ، اسهال یا یبوست ایجاد می‌کنند، دوری کنید.
• در صورت تهوع یا اسهال: موقتا غذاهای جامد را کنار گذاشته و فقط مایعات بنوشید.

• ناتوانی در دفع گاز و مدفوع همراه با درد و تورم شکم
• درد شدید شکم که بدتر می‌شود یا قطع نمی‌شود.
• استفراغ مداوم
• تب و لرز
• وجود خون در مدفوع

• medlineplus.gov
• www.mayoclinic.org
• my.clevelandclinic.org