گزگز پا در فرد دیابتی معمولا اولین نشانهی نوروپاتی محیطی است. این درد معمولا از انگشتان شروع میشود، هر دو پا را میگیرد، با تکان دادن نمیرود و شبها بیشتر میشود.
بیحسی پا در دیابت از گزگز خطرناکتر است، چون فرد بریدگی، تاول یا سوختگی پا را حس نمیکند و زخم دیر دیده میشود. در یک مطالعه، آسیب عصبی در ۷۸ درصد زخمهای پای دیابتی یکی از علتهای ایجاد زخم بود.
چرا سوزش کف پا در دیابت شبها بدتر میشود؟
سوزش و داغ شدن کف پا از علائم کلاسیک نوروپاتی دیابتی محیطی است که این درد معمولا شبها شدیدتر بروز میکند، بطوریکه گاهی حتی وزن ملحفه نیز آزاردهنده میشود.
برخی از روشهایی که میتوان برای کاهش درد انجام داد:
نگهدارنده ملحفه: قابی که ملحفه را از روی پاها بلند نگه میدارد.
چسب یا ژل بیحس کنندهی موضعی: با نظر پزشک، برای درد شبانهی پا.
گرمای مستقیم ممنوع: اگر پاها سرد است جوراب بپوشید؛ کیسهی آب گرم روی پایی که دما را حس نمیکند، سوختگی بیخبر میسازد.
داروی درد عصبی: اگر درد خواب را مختل میکند، پزشک داروی مخصوص درد عصبی تجویز میکند؛ مسکنهای معمولی اثر کمی دارند.
آیا هر گزگز پایی در دیابت نوروپاتی است؟
خیر، گزگز پا در افراد دیابتی همیشه ناشی از نوروپاتی دیابتی نیست. پزشک زمانی این تشخیص را قطعی میکند که علتهای دیگر آسیب عصب را کنار گذاشته باشد. برخی از این علتها قابل بهبود هستند و با درمان این علل، گزگز بهتر میشود. از رایجترین آنها عبارتند از:
کمبود ویتامین B12: در مصرف طولانیمدت یکی از رایجترین قرصهای دیابت شایع است. معمولا قرص قطع نمیشود و پزشک مکمل B12 را به درمان اضافه میکند.
کمکاری تیروئید و بیماری کلیه: هر دو در افراد دیابتی شایعترند و خودشان به عصب آسیب میزنند.
مصرف الکل و برخی داروهای شیمیدرمانی
تنگی نخاع کمر: گزگز یا درد پا معمولا با کمردرد همراه است و با ایستادن و راه رفتن بدتر میشود.
گرفتگی عروق پا: درد ساق هنگام راه رفتن که با استراحت آرام میشود، همراه با پای سرد و رنگپریده.
علتهای کمتر شایع: کمبودهای تغذیهای دیگر، برخی سرطانها، عفونتهایی مانند HIV و هپاتیت C، بیماریهای التهابی یا ارثی عصب و التهاب عروق.
در صورتیکه گزگز فقط در یک پا باشد، ناگهانی شروع شود، سریع پیشرفت کند یا ضعف عضلاتی بیشتر از کاهش حس باشد، احتمال علل دیگر بیشتر است. بنابراین آزمایش B12،
آزمایش تیروئید و آزمایش کلیه بخشی از بررسی گزگز پا در دیابت است.